Bank mag klantrelatie beëindigen en registratie in EVR toepassen

Banken hebben een belangrijke rol in het financiële verkeer. Toch zien we steeds vaker dat bankrelaties worden beëindigd wanneer een bank vermoedt dat sprake is van fraude of misbruik van een betaalrekening. In een recente uitspraak van de Rechtbank Amsterdam (ECLI:NL:RBAMS:2025:4465) stond de vraag centraal of ING terecht een basisbankrekening (convenantrekening) mocht beëindigen en of registratie van de klant in het EVR en IVR gerechtvaardigd was. Dit vonnis laat zien hoe ingrijpend de gevolgen kunnen zijn wanneer een bank fraude vermoedt en een relatie beëindigt.

Het recht op een basisbankrekening en de grenzen daarvan

In Nederland heeft iedere consument in beginsel recht op een basisbankrekening, ook wel convenantrekening genoemd. Dit is vastgelegd in de Wet op het financieel toezicht (Wft). Het doel van deze regeling is dat iedereen kan deelnemen aan het betalingsverkeer, ook mensen die eerder problemen hadden met hun bank. Een bank mag dit recht echter weigeren of beëindigen wanneer er sprake is van fraude, witwassen of oplichting. In dit geval stelde ING dat de klant zijn convenantrekening had gebruikt bij zogeheten hulpvraagfraude via WhatsApp.

Hulpvraagfraude houdt in dat oplichters zich voordoen als een familielid of bekende, vaak via WhatsApp, om slachtoffers geld te laten overmaken. Omdat dit geld op de rekening van de klant terechtkwam en vrijwel direct werd opgenomen, vond ING dat er voldoende aanwijzingen waren voor fraude.

De rol van inconsistent verklaren en cliëntenonderzoek

De klant stelde dat hij niet wist dat het geld van fraude afkomstig was. Eerst verwees hij naar inkomsten via Snapchat, later naar privécontacten en uiteindelijk naar een vriend die zijn rekening zou hebben gebruikt. Zulke wisselende verklaringen ondermijnen de geloofwaardigheid. Banken zijn bovendien verplicht onder de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) om verdachte transacties te onderzoeken en relaties te beëindigen als het risico te groot wordt.

De rechtbank oordeelde dat ING terecht had vastgesteld dat er een aanmerkelijke kans op fraude was. Omdat de klant bovendien zijn rekening had verstrekt aan derden, terwijl dit juist een ‘tweede kans’-rekening was, mocht ING de relatie beëindigen.

Registratie in IVR en EVR: zware gevolgen voor consumenten

Naast het sluiten van de rekening plaatste ING de persoonsgegevens van de klant in het Intern Verwijzingsregister (IVR) en het Extern Verwijzingsregister (EVR). Dit zijn waarschuwingsregisters die banken gebruiken om fraudeurs te signaleren. Opname betekent dat iemand jarenlang geen nieuwe rekening kan openen bij vrijwel alle banken.

De rechtbank bevestigde dat de opname terecht was, omdat er sprake was van een zwaardere verdenking dan een ‘redelijk vermoeden van schuld’. Voor consumenten kan dit verstrekkende gevolgen hebben:

• Geen toegang tot een betaalrekening of bankdiensten.
• Geen hypotheek of lening kunnen afsluiten.
• Stigmatisering en uitsluiting uit het financiële systeem.

De balans tussen consumentenrechten en bankbelangen

Deze zaak laat zien dat het recht op een basisbankrekening niet onbeperkt is. Banken moeten fraude bestrijden en kunnen klanten weigeren wanneer sprake is van ernstige verdenkingen. Tegelijkertijd hebben consumenten vaak het gevoel dat zij machteloos staan tegenover banken. Wanneer een bank eenmaal besluit een relatie te beëindigen en een EVR-registratie te doen, is het zeer lastig om daartegen in verweer te gaan. Toch zijn er juridische mogelijkheden om beslissingen aan te vechten, bijvoorbeeld door bezwaar te maken of een kort geding te starten.

Wat betekent dit voor u?

Heeft uw bank de relatie beëindigd, of bent u geregistreerd in het EVR of IVR? Dan staat u vaak buitenspel in het financiële verkeer. Dit kan uw hele leven ontwrichten. Banken moeten zich echter houden aan strikte regels en mogen niet zomaar tot beëindiging of registratie overgaan. Juridische bijstand is dan cruciaal.

Conclusie en oproep

De uitspraak van de Rechtbank Amsterdam toont aan dat een bankrelatie kan worden beëindigd en registratie in het EVR kan volgen wanneer sprake is van fraude of een ernstig vermoeden daarvan. Voor burgers is het belangrijk te weten dat er rechten en verweren bestaan tegen dergelijke maatregelen.

Heeft u te maken met een beëindigde bankrelatie, een EVR-registratie of weigering van een betaalrekening? Neem dan direct contact op met Financieel Recht Advocaten. Wij zijn gespecialiseerd in geschillen met banken en kredietverstrekkers en helpen u om uw rechten te verdedigen.