Bank mag zakelijke relaties beëindigen op grond van Wwft – uitspraak rechtbank Amsterdam
Wanneer een bank besluit om een bankrelatie te beëindigen, kan dit grote gevolgen hebben voor ondernemers én particulieren. In een recente uitspraak van de rechtbank Amsterdam (ECLI:NL:RBAMS:2025:5736) stond de vraag centraal of ING verplicht kon worden om de zakelijke bankrekeningen van meerdere vennootschappen en een bestuurder voort te zetten. De rechter oordeelde dat de bankrelatie mocht worden beëindigd vanwege integriteitsrisico’s en verplichtingen onder de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft). Deze uitspraak laat zien dat banken steeds strenger optreden bij signalen van onduidelijke geldstromen en onvoldoende medewerking aan cliëntenonderzoek. Voor ondernemers en particulieren die hiermee te maken krijgen, kan de impact groot zijn: zonder bankrekening is zakendoen of zelfs het voeren van een privéhuishouden praktisch onmogelijk.
Bankrelatie beëindigd vanwege cliëntenonderzoek
Banken hebben op grond van de Wwft een wettelijke plicht om hun klanten te onderzoeken. Dit zogenoemde cliëntenonderzoek (ook wel KYC – Know Your Customer – genoemd) houdt in dat een bank inzicht moet hebben in de herkomst van gelden en de aard van transacties. Als dit onderzoek niet kan worden afgerond, moet de bank de relatie beëindigen. In deze zaak stelde ING dat de betrokken vennootschappen onvoldoende duidelijkheid verschaften over contante geldstromen, kasadministratie en transacties met derden. Daardoor kon de bank niet uitsluiten dat sprake was van witwasrisico’s.
Privé en zakelijke rekeningen onder druk
Niet alleen de vennootschappen, maar ook de bestuurder in privé werd geconfronteerd met beëindiging van de bankrelatie. De rechtbank oordeelde dat ING dit mocht doen, mede omdat de bestuurder niet voldoende inzicht gaf in grote betalingen die hij ontving. Het argument dat hij volledig had meegewerkt en documenten had aangeleverd, werd onvoldoende onderbouwd. De rechter vond aannemelijk dat ING het cliëntenonderzoek niet kon afronden en dus verplicht was om de relatie te beëindigen.
Juridisch kader: Wwft en bancaire zorgplicht
De Wwft verplicht banken om klanten te screenen en ongebruikelijke transacties te melden. Artikel 5 lid 3 Wwft bepaalt dat als een bank onvoldoende informatie krijgt om het cliëntenonderzoek af te ronden, de bank de relatie moet beëindigen. Daarnaast geven de Algemene Bankvoorwaarden (ABV) banken contractueel de bevoegdheid om een relatie op te zeggen. Toch geldt ook de bancaire zorgplicht: een bank moet zorgvuldig handelen en rekening houden met de belangen van de klant. Alleen in uitzonderlijke gevallen kan de rechter ingrijpen en beëindiging onaanvaardbaar verklaren.
Gevolgen van een IVR-registratie
In deze zaak besloot ING niet alleen de rekeningen te beëindigen, maar ook de betrokken personen en vennootschappen op te nemen in het interne verwijzingsregister (IVR). Dit is een interne zwarte lijst van banken. Een IVR-registratie maakt het vaak nog moeilijker om elders een nieuwe bankrekening te openen, wat verstrekkende gevolgen kan hebben voor zowel ondernemers als particulieren. Het toont aan hoe belangrijk het is om tijdig en volledig mee te werken aan een cliëntenonderzoek, en om juridische bijstand in te schakelen bij dreigende maatregelen.
Wat betekent dit voor u?
Deze uitspraak bevestigt dat banken vergaande bevoegdheden hebben om relaties te beëindigen bij integriteitsrisico’s. Tegelijkertijd moeten banken zorgvuldig omgaan met hun opzeggingsbevoegdheid. Burgers en ondernemers die te maken krijgen met een opzegging van hun bankrekening, een EVR/IVR-registratie of weigering van een hypotheek of lening, bevinden zich vaak in een complexe juridische situatie. Een juiste strategie kan in veel gevallen het verschil maken tussen volledig buitensluiting van het financiële systeem of het behoud van toegang.
Conclusie en advies
Wordt uw bankrelatie beëindigd of heeft u te maken met een EVR- of IVR-registratie? Neem dan direct contact op met Financieel Recht Advocaten. Wij zijn gespecialiseerd in conflicten met banken en kredietverstrekkers en staan cliënten bij in procedures rondom de Wwft, cliëntenonderzoek en beëindiging van bankrelaties. Wacht niet tot het te laat is: tijdige actie vergroot uw kansen aanzienlijk.
