Beëindiging bankrekening door ING wegens hulpvraagfraude: wat betekent dit voor uw rechten?

Wanneer een bank een bankrekening beëindigt vanwege een vermoeden van fraude, kan dit verstrekkende gevolgen hebben. In een recente uitspraak van de Rechtbank Amsterdam (ECLI:NL:RBAMS:2025:4465) stond de beëindiging van zowel een reguliere betaalrekening als een zogenoemde Convenantrekening door ING centraal. De kernvraag was of de bankrelatie terecht werd beëindigd en of de opname van persoonsgegevens in registers zoals het EVR en IVR juridisch houdbaar is. Dit vonnis laat goed zien hoe streng banken omgaan met integriteitsrisico’s en welke gevolgen dit heeft voor consumenten die in conflict komen met hun bank.

Wat speelde er in deze zaak?

De betrokkene had eerder al zijn reguliere betaalrekening bij ING verloren na een vermoeden van fraude. Via het convenant Basisbankrekening kreeg hij vervolgens toch een tweede kans met een Convenantrekening. Kort na de opening van deze rekening werd echter een bedrag van ruim €1.850 bijgeschreven, dat vrijwel direct contant werd opgenomen. Niet veel later deden slachtoffers aangifte van zogenaamde hulpvraagfraude – een vorm van WhatsApp-fraude waarbij criminelen zich voordoen als een familielid of bekende om geld los te krijgen. In beide aangiftes kwam het rekeningnummer van de betrokkene naar voren. Voor ING was dit aanleiding de rekening te blokkeren en uiteindelijk te beëindigen. Daarnaast werden de persoonsgegevens van betrokkene opgenomen in het Extern Verwijzingsregister (EVR), het Intern Verwijzingsregister (IVR) en het Incidentenregister, met een duur van acht jaar.

De juridische toets: mag een bank zomaar een rekening beëindigen?

Op grond van de Wet op het financieel toezicht (Wft) heeft iedere consument in beginsel recht op een basisbetaalrekening. Dit recht is echter niet onbeperkt. Banken mogen een rekening weigeren of beëindigen als er zwaarwegende redenen zijn, zoals betrokkenheid bij fraude, witwassen of oplichting. De rechter oordeelde dat er voldoende aanwijzingen waren om te concluderen dat de betrokkene bewust het risico had genomen dat zijn rekening werd misbruikt voor fraude. Daarbij speelde mee dat hij telkens verschillende en tegenstrijdige verklaringen gaf over de herkomst van het geld. Omdat de betrokkene eerder al zijn reguliere rekening was kwijtgeraakt wegens vermoedelijke fraude, achtte de rechter het beëindigen van ook de Convenantrekening gerechtvaardigd.

Registratie in EVR en IVR: een zware maatregel

Naast het verliezen van de rekening volgde opname in het EVR en IVR. Deze registers worden door financiële instellingen gebruikt om risico’s te signaleren en fraude te bestrijden. Een registratie kan grote gevolgen hebben: consumenten kunnen vaak jarenlang geen rekening of lening meer krijgen bij andere banken. De rechtbank vond de registratie in dit geval rechtmatig, omdat sprake was van een ernstige verdenking die verder ging dan een redelijk vermoeden van schuld. De bank mocht volgens de rechter dus deze zware maatregel nemen.

Wat betekent dit voor consumenten met soortgelijke problemen?

De uitspraak onderstreept dat banken een ruime beoordelingsvrijheid hebben bij vermoedens van fraude. Tegelijkertijd kunnen consumenten in de praktijk ernstig in de knel komen als hun rekening wordt beëindigd en zij geregistreerd raken in registers zoals EVR of IVR. Denk aan problemen bij het ontvangen van salaris, het afsluiten van een hypotheek of zelfs het doen van dagelijkse betalingen. Hoewel een basisbetaalrekening wettelijk een recht is, kan een bank dit recht weigeren als er voldoende gronden zijn om aan te nemen dat iemand betrokken is bij fraude.

Belang van juridische bijstand bij bankconflicten

Voor mensen die hun rekening verliezen of in registers terechtkomen, is het essentieel om snel juridisch advies in te winnen. Procedures tegen banken draaien vaak om de vraag of er daadwerkelijk voldoende bewijs is voor fraude en of de zware gevolgen van registratie proportioneel zijn. Zonder gespecialiseerde hulp is het moeilijk om succesvol bezwaar te maken of een procedure te winnen. Financieel Recht Advocaten staat cliënten bij die in een vergelijkbare positie verkeren en helpt bij bezwaarprocedures, onderhandelingen met banken en gerechtelijke procedures.

Conclusie en advies

De beëindiging van een bankrekening en opname in registers zoals het EVR of IVR kan grote impact hebben op het dagelijks leven. De uitspraak van de Rechtbank Amsterdam laat zien dat rechters streng toetsen, maar ook dat banken stevige argumenten nodig hebben om zulke maatregelen te rechtvaardigen. Heeft u te maken met een beëindigde bankrekening of een EVR-registratie? Neem dan direct contact op met Financieel Recht Advocaten. Onze specialisten hebben ruime ervaring met geschillen rondom bankrelaties, cliëntenonderzoek en EVR-registraties, en helpen u om uw rechten te beschermen.