Contante betalingen beperkt: nieuwe regels voor ondernemers

Per 1 januari 2026 is de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) gewijzigd. Vanaf die datum mogen handelaren in goederen geen contante betalingen van €3.000 of meer accepteren of verrichten. De maatregel maakt onderdeel uit van het bredere beleid van de Nederlandse overheid om witwassen en andere vormen van financiële criminaliteit tegen te gaan.

Grote contante betalingen worden regelmatig gebruikt om illegaal verkregen geld in het legale financiële systeem te brengen. Door een duidelijke grens te stellen aan contante betalingen wil de wetgever dit risico beperken.

De nieuwe regels kunnen praktische gevolgen hebben voor ondernemers, handelaren en consumenten die gewend zijn grote bedragen contant te betalen. In dit artikel leggen we uit wat het nieuwe verbod precies inhoudt, voor wie het geldt en wat dit in de praktijk betekent.

Waarom komt er een verbod op contante betalingen boven €3.000?

Contante betalingen worden door de overheid gezien als een risico bij witwassen. Grote bedragen in contanten maken het moeilijker om de herkomst van geld te controleren en kunnen worden gebruikt om illegale geldstromen te verhullen.

Daarom geldt in Nederland sinds 1 januari 2026 een verbod op contante betalingen van €3.000 of meer bij de beroeps- of bedrijfsmatige koop en verkoop van goederen. Met deze maatregel wil de overheid het voor criminelen moeilijker maken om contant geld te gebruiken voor witwasconstructies.

De maatregel past ook binnen een bredere Europese ontwikkeling. In veel EU-landen bestaan al limieten voor contante betalingen en die verschillen per land. Daarnaast is op EU-niveau een cashlimiet van €10.000 vastgesteld, waarbij lidstaten de ruimte houden om een lagere nationale grens te hanteren. Nederland heeft ervoor gekozen om voor goederen al vanaf €3.000 een verbod in te voeren.

De regeling sluit aan bij bestaande verplichtingen voor instellingen en ondernemers om witwassen en terrorismefinanciering tegen te gaan, zoals cliëntenonderzoek en het melden van ongebruikelijke transacties. Het cashverbod vormt daarmee een aanvullende maatregel om misbruik van contant geld te beperken.

Voor wie geldt het verbod?

Het verbod geldt voor partijen die beroeps- of bedrijfsmatig goederen kopen of verkopen. In de regelgeving worden zij aangeduid als handelaren in goederen.

Volgens de Belastingdienst vallen daar onder meer de volgende ondernemers onder:

• Autohandelaren
• Juweliers
• Elektronicawinkels
• Meubelzaken
• Kunsthandelaren
• Exploitanten van pandhuizen

Voor deze groep geldt dat vanaf 1 januari 2026 geen contante betalingen van €3.000 of meer meer mogen worden ontvangen of verricht.

Ook wanneer een zelfstandige ondernemer of zzp’er goederen koopt in het kader van zijn onderneming, kan het verbod een rol spelen. Denk bijvoorbeeld aan een ondernemer die een bedrijfsauto aanschaft bij een autodealer. Omdat de verkoop dan plaatsvindt via een handelaar in goederen, mag een bedrag van €3.000 of meer niet contant worden betaald.

Voor de toepassing van het verbod maakt het niet uit of de koper een particulier of een ondernemer is. Doorslaggevend is dat sprake is van een beroeps- of bedrijfsmatige koop of verkoop van goederen door een handelaar.Het verbod geldt daarentegen niet voor particulieren die onderling handelen, bijvoorbeeld via een platform als Marktplaats. Ook geldt het verbod op dit moment niet voor dienstverleners.

Geldt het verbod ook voor particulieren?

Transacties tussen particulieren onderling vallen niet onder het verbod op contante betalingen van €3.000 of meer. Wanneer twee particulieren bijvoorbeeld via een online platform een tweedehands product verkopen of kopen, mogen zij nog steeds contant betalen, ook wanneer het bedrag hoger is dan €3.000.

Dit betekent bijvoorbeeld dat een particuliere verkoop via een platform zoals Marktplaats nog steeds contant kan plaatsvinden, zolang beide partijen als particulier handelen.

Het verbod richt zich namelijk op beroeps- of bedrijfsmatige handel in goederen. Zodra een professionele verkoper betrokken is bij de verkoop van goederen, geldt de grens van €3.000 wel. Met deze maatregel wil de overheid voorkomen dat grote contante betalingen worden gebruikt bij witwaspraktijken.

Geldt het verbod ook voor diensten?

Voor diensten geldt het Nederlandse verbod op contante betalingen van €3.000 voorlopig nog niet. Het huidige verbod richt zich namelijk op de beroeps- of bedrijfsmatige koop en verkoop van goederen. Diensten zoals reparaties, onderhoud, kappersbezoeken of reisbureau diensten mogen daarom in 2026 nog contant worden betaald, ook wanneer het bedrag hoger is dan €3.000.

Op Europees niveau wordt echter gewerkt aan strengere anti-witwasregels. In de Europese Unie is een pakket nieuwe maatregelen aangenomen waarbij onder meer een grens van €10.000 voor contante betalingen wordt ingevoerd. Deze regels zullen naar verwachting vanaf 2027 gaan gelden. Lidstaten mogen daarbij wel strengere nationale limieten hanteren.

Het is daarom mogelijk dat het gebruik van contant geld bij grotere transacties in de toekomst verder wordt beperkt.

Het opsplitsen van betalingen is niet toegestaan

Het is niet toegestaan om het verbod te omzeilen door een betaling op te splitsen in meerdere kleinere contante bedragen. Officiële overheidsinformatie maakt duidelijk dat handelaren het bedrag van € 3.000 of meer niet mogen ontwijken via meerdere losse betalingen in bankbiljetten. Als een contante betaling in werkelijkheid onderdeel is van één en dezelfde aankoop, kan niet worden volstaan met het opsplitsen van het totaalbedrag in kleinere delen om zo onder de grens te blijven.

Een duidelijk voorbeeld is de aankoop van een auto van € 8.100. Wanneer een koper dit bedrag contant voldoet in drie afzonderlijke betalingen van € 2.700, blijft elke deelbetaling weliswaar onder de grens van € 3.000, maar de constructie is gericht op dezelfde transactie. In dat geval is sprake van een ontoelaatbare omzeiling van het verbod. Het uitgangspunt van de regeling is namelijk dat grote contante betalingen bij de koop of verkoop van goederen niet via kunstmatige splitsing alsnog mogelijk mogen worden gemaakt.

Wat gebeurt er bij overtreding van het verbod?

Het accepteren of verrichten van een contante betaling van € 3.000 of meer bij de aan- of verkoop van goederen kan in strijd zijn met de Wwft. Op de naleving van die regels wordt toezicht gehouden door verschillende toezichthouders, afhankelijk van de betrokken beroepsgroep of instelling. Voor sommige beroepsgroepen gebeurt dat door Bureau Toezicht Wwft, terwijl voor andere instellingen andere toezichthouders bevoegd zijn. Een overtreding kan aanleiding geven tot handhavend optreden.

Daarnaast kan een overtreding van het cashverbod voor andere meldingsplichtige instellingen een reden zijn om een transactie als ongebruikelijk te melden bij FIU-Nederland, bijvoorbeeld op basis van de subjectieve indicator. FIU-Nederland analyseert dergelijke meldingen. Als uit die analyse aanwijzingen naar voren komen voor witwassen, onderliggende criminaliteit of terrorismefinanciering, kan de transactie verdacht worden verklaard en worden doorgegeven aan opsporings-, inlichtingen- en veiligheidsdiensten of het Openbaar Ministerie.

Heeft de nieuwe regel ook voordelen voor ondernemers?

Hoewel het verbod in eerste instantie als een beperking kan voelen, kan het ook voordelen hebben voor ondernemers. Voor veel handelaren golden bij contante transacties van € 10.000 of meer eerder al verplichtingen zoals cliëntenonderzoek en het melden van ongebruikelijke transacties.

Sinds 1 januari 2026 zijn contante betalingen van € 3.000 of meer bij de koop en verkoop van goederen niet meer toegestaan. Daardoor zijn deze verplichtingen voor veel handelaren vervallen, wat kan leiden tot minder administratieve lasten. Daarnaast maakt het verbod het moeilijker om grote contante bedragen te gebruiken voor witwassen, waardoor ook het risico afneemt dat ondernemers betrokken raken bij verdachte transacties.

Praktische gevolgen voor consumenten

Voor consumenten is vooral van belang met wie zij zaken doen. Het verbod op contante betalingen van € 3.000 of meer geldt niet voor transacties tussen particulieren onderling. Wie bijvoorbeeld via Marktplaats een tweedehands product koopt van een andere particulier, mag ook boven € 3.000 nog steeds contant betalen.

Anders ligt dat wanneer een consument een goed koopt van een professionele verkoper, zoals een autohandelaar, juwelier, elektronicawinkel, meubelzaak of andere handelaar in goederen. In dat geval zijn contante betalingen tot en met € 2.999,99 nog toegestaan, maar mag een bedrag van € 3.000 of meer niet meer contant worden voldaan. De betaling moet dan plaatsvinden via een niet-contante betaalmethode, zoals pin of bankoverschrijving.

Voor consumenten kan dit vooral relevant zijn bij grotere aankopen, zoals auto’s, juwelen, kunst, goud of kostbare elektronica. Ook het opsplitsen van één aankoop in meerdere kleinere contante betalingen is niet toegestaan. Samengestelde transacties vallen namelijk eveneens onder het verbod. .

Waar ondernemers in de praktijk op moeten letten

Voor ondernemers ligt de belangrijkste verandering vooral in de uitvoering. Zij zullen hun betaalprocessen, interne instructies en verkoopprocedures zo moeten inrichten dat contante betalingen die onder het verbod vallen direct worden geweigerd. Dat vraagt niet alleen om duidelijke communicatie aan klanten, maar ook om alertheid bij transacties waarbij geprobeerd wordt de regels te omzeilen, bijvoorbeeld door betalingen kunstmatig op te splitsen.

Tegelijkertijd kan de nieuwe regeling voor veel handelaren juist een verlichting betekenen, omdat bij hoge contante transacties minder snel discussie ontstaat over identificatie, controle en de vraag hoe met risicovolle betalingen moet worden omgegaan. Voor ondernemers zit het juridische risico daarom niet alleen in het aannemen van een verboden contante betaling, maar ook in het ontbreken van goede interne werkwijzen om zulke situaties tijdig te herkennen en correct af te handelen.

Conclusie

Het verbod op contante betalingen van € 3.000 of meer bij de koop en verkoop van goederen is sinds 1 januari 2026 een belangrijke nieuwe maatregel in de aanpak van witwassen. Handelaren in goederen mogen zulke bedragen niet meer contant ontvangen of betalen, ook niet door een transactie kunstmatig op te splitsen in meerdere deelbetalingen. Voor particulieren blijft contant betalen onderling wel mogelijk, maar bij grotere aankopen bij een professionele verkoper zal voortaan gebruik moeten worden gemaakt van een niet-contante betaalmethode, zoals pin of bankoverschrijving.

Met deze maatregel wil de overheid het voor criminelen moeilijker maken om contant geld te gebruiken voor witwasconstructies en het risico op misbruik binnen het handelsverkeer verkleinen. Heeft u te maken met een geschil over een contante betaling, een verdenking van witwassen, een melding op grond van de Wwft of vragen over de toepassing van deze regels in uw onderneming? Neem dan contact op met een van de advocaten van Financieel Recht Advocaten.

Disclaimer: Dit artikel bevat algemene informatie en is geen individueel advies.

Praktische FAQ’s