BOVA-lijst van ASN Bank: Kifid zet streep door opzegging bankrelatie na cliëntenonderzoek
“ASN Bank mocht de bankrelatie niet beëindigen op basis van derdengebruik en de uitkomst van het cliëntenonderzoek. Volgens Kifid waren de bankvoorwaarden onvoldoende duidelijk en had de consument de transacties voldoende toegelicht. Ook moest de registratie op de interne BOVA-lijst van ASN Bank worden verwijderd.”
Inleiding
Een cliëntenonderzoek door de bank kan ingrijpende gevolgen hebben. Banken mogen vragen stellen over transacties, contante bedragen en de herkomst of bestemming van geld. Maar als een klant antwoord geeft en stukken aanlevert, moet de bank zorgvuldig beoordelen of beëindiging van de bankrelatie nog gerechtvaardigd is.
In Kifid-uitspraak 2026-0471 van 18 mei 2026 ging het om een consument met een betaalrekening en spaarrekening bij ASN Bank. De bank stelde vragen over transacties, waarschuwde later voor zogenoemd derdengebruik en zegde uiteindelijk de bankrelatie op. Ook plaatste ASN Bank de persoonsgegevens van de consument op haar interne BOVA-lijst. Kifid oordeelde dat de bank daarvoor onvoldoende grond had.
Wat was de aanleiding voor de opzegging?
ASN Bank stelde op 16 augustus 2024 vragen over verschillende transacties op de betaalrekening van de consument. Dat gebeurde in het kader van het cliëntenonderzoek op grond van de Wwft. De Wwft verplicht banken om hun klanten te kennen en ongebruikelijke of risicovolle transacties te beoordelen.
De consument gaf antwoord op de vragen. Toch waarschuwde de bank haar op 6 november 2024 dat derdengebruik van de betaalrekening niet zou zijn toegestaan. Volgens de bank kon herhaling leiden tot blokkering of beëindiging van de rekening.
Op 16 januari 2025 zegde ASN Bank de bankrelatie op. De bank baseerde zich op geconstateerd derdengebruik en op de uitkomst van het cliëntenonderzoek. Daarnaast registreerde de bank de persoonsgegevens van de consument voor vijf jaar op de interne Bancaire Opzeggingshistorie en Verscherpte Acceptatiecriteria-lijst, door ASN Bank aangeduid als de BOVA-lijst.
Derdengebruik stond niet duidelijk in de voorwaarden
Een belangrijk onderdeel van de uitspraak gaat over het begrip derdengebruik. Volgens ASN Bank was derdengebruik niet toegestaan. Kifid keek daarom naar de bankvoorwaarden.
Daaruit bleek dat het begrip derdengebruik niet in de voorwaarden stond. Ook was niet omschreven wat ASN Bank daar precies onder verstond. De bank bevestigde dat zelf. ASN Bank verwees wel naar bepalingen over het niet delen van betaalpas en pincode en naar de vraag met welke personen een rekening kan worden gebruikt, zoals een mederekeninghouder of gevolmachtigde.
Kifid vond dat onvoldoende. De bank had niet duidelijk met de consument afgesproken wat derdengebruik inhoudt en welke gevolgen daaraan verbonden kunnen zijn. Dat maakte de opzegging op deze grond onvoldoende draagkrachtig.
Die beoordeling past bij een bredere lijn in bankgeschillen: een bank mag voorwaarden toepassen, maar zware maatregelen vragen om duidelijke grondslagen en een zorgvuldige toepassing. Dat speelt ook bij een procedure tegen een bank of financiële dienstverlener.
Het cliëntenonderzoek gaf onvoldoende grond voor beëindiging
ASN Bank stelde ook dat de consument niet alle vragen uit het cliëntenonderzoek had beantwoord. In het bijzonder wees de bank op het ontbreken van een schriftelijke leenovereenkomst voor onderhandse leningen van ongeveer € 10.000,-.
Kifid volgde de bank daarin niet. De commissie oordeelde dat de consument de transacties tijdig en voldoende had onderbouwd met verklaringen en aanvullende stukken. De consument had uitgelegd dat het ging om informele leningen van een familielid en vertrouwenspersoon. Die leningen waren gebaseerd op vertrouwen, zonder rente en zonder schriftelijke afspraken.
Verder had de consument een schriftelijke verklaring van deze persoon overgelegd. Ook gaf zij uitleg over contante terugbetalingen. Een deel daarvan zou zijn betaald met geld dat zij had ontvangen na het verpanden van persoonlijke goederen. Ter onderbouwing waren meerdere beleenovereenkomsten overgelegd.
Volgens Kifid was het risico op witwassen in deze omstandigheden zo klein dat beëindiging van de bankrelatie niet gerechtvaardigd was.
De BOVA-lijst is in deze zaak een interne ASN-lijst
De uitspraak is ook belangrijk vanwege de registratie op de BOVA-lijst. Daarbij moet scherp worden onderscheiden waar het in deze zaak over ging.
De BOVA-lijst is geen algemeen bancair register waarvan zonder meer kan worden aangenomen dat iedere bank dit gebruikt. In deze uitspraak gaat het om een interne lijst van ASN Bank. ASN Bank heeft bij Kifid toegelicht dat zij op die lijst de volledige naam en geboortedatum bewaart van oud-klanten wanneer volgens de bank uit de Wwft volgt dat de bankrelatie moet worden beëindigd.
Dat is iets anders dan een sectorbreed waarschuwingsregister. De uitspraak zegt dus niet dat alle banken een BOVA-lijst hanteren. Ook moet de BOVA-lijst van ASN Bank niet worden verward met andere registraties, zoals een EVR-registratie. Bij bezwaar tegen EVR-registratie spelen deels andere regels en toetsingskaders.
Omdat Kifid oordeelde dat ASN Bank de bankrelatie niet had mogen opzeggen, ontbrak ook de grond voor registratie op de interne BOVA-lijst. ASN Bank moest de persoonsgegevens van de consument daarom verwijderen.
Ofschoon dat niet uit deze uitspraak volgt, is het de vraag of verwerking van persoonsgegevens van strafrechtelijke aard niet volgens het PIFI verwerkt moeten worden.
Waarom deze uitspraak juridisch relevant is
De uitspraak laat zien dat een bank bij cliëntenonderzoek niet mag volstaan met de conclusie dat een dossier onvolledig is. De bank moet beoordelen of de beschikbare verklaringen en stukken, in hun geheel bezien, voldoende duidelijkheid geven over de transacties.
Een informele lening binnen de familie kan vragen oproepen, zeker bij hogere bedragen of contante betalingen. Maar dat betekent niet automatisch dat sprake is van een onacceptabel integriteitsrisico. Kifid keek naar de concrete uitleg, de relatie tussen de betrokken personen, de aanvullende verklaring en de beleenovereenkomsten.
Ook blijkt uit de uitspraak dat interne registraties na opzegging kwetsbaar zijn als de opzegging zelf onvoldoende is onderbouwd. Een registratie kan voor een klant nadelige gevolgen hebben, ook als deze intern blijft. Juist daarom moet de bank kunnen uitleggen waarom registratie noodzakelijk en proportioneel is.
Praktische betekenis
Voor de praktijk is vooral van belang dat cliëntenonderzoek maatwerk blijft. Banken hebben op grond van de Wwft verplichtingen, maar die verplichtingen geven geen vrijbrief om een bankrelatie te beëindigen zonder voldoende concrete grond.
De uitspraak maakt ook duidelijk dat bankvoorwaarden een rol spelen. Als een bank een zwaar gevolg verbindt aan een bepaald type rekeninggebruik, moet voldoende duidelijk zijn wat dat gebruik inhoudt. Een waarschuwing over derdengebruik weegt minder zwaar als het begrip niet helder is vastgelegd en de gevolgen niet duidelijk zijn omschreven.
Voor geschillen over interne bankregistraties is de uitspraak eveneens relevant. De naam BOVA hoort in deze zaak bij de interne werkwijze van ASN Bank. De bredere les is dat een interne registratie na beëindiging van een bankrelatie zelfstandig moet kunnen worden gedragen door de feiten en de juridische beoordeling.
Financieel Recht Advocaten staat cliënten bij in bank- en financiële geschillen, waaronder cliëntenonderzoek, Wwft-kwesties, beëindiging van bankrelaties, EVR/IVR-registraties, hypotheek- en financieringskwesties en procedures tegen financiële dienstverleners. Bij geschillen over interne bankregistraties of persoonsgegevens na Wwft-onderzoek kan vrijblijvend contact worden opgenomen voor een eerste beoordeling van de juridische positie.
Praktische FAQ’s
Mag een bank een bankrelatie beëindigen na cliëntenonderzoek?
Ja, dat kan in bepaalde gevallen. De bank moet dan wel voldoende concreet kunnen uitleggen waarom de uitkomst van het cliëntenonderzoek beëindiging rechtvaardigt. In deze zaak vond Kifid de gegeven verklaringen en stukken voldoende.
Wat bedoelde ASN Bank met derdengebruik?
ASN Bank stelde dat de betaalrekening door of voor derden werd gebruikt. Kifid vond echter van belang dat het begrip derdengebruik niet in de voorwaarden stond en niet duidelijk was omschreven. Daarom kon dit de opzegging niet dragen.
Is de BOVA-lijst een algemeen register van banken?
Nee, dat blijkt niet uit deze uitspraak. In deze zaak gaat het om een interne lijst van ASN Bank. Kifid beoordeelde alleen deze interne registratie door ASN Bank en oordeelde dat die moest worden verwijderd.
Waarom moest ASN Bank de BOVA-registratie verwijderen?
Omdat de opzegging van de bankrelatie volgens Kifid niet terecht was. De registratie op de interne BOVA-lijst was gebaseerd op die opzegging. Toen die grond wegviel, kon ook de registratie niet blijven staan.
Maakt deze uitspraak informele leningen altijd acceptabel?
Nee. Kifid beoordeelde de concrete omstandigheden van deze zaak. Van belang waren onder meer de familieband, de verklaring over de lening, de aanvullende stukken en de uitleg over contante terugbetalingen.
