Waarom mogen contante betalingen boven de € 3.000 niet meer?
“Contant betalen boven de € 3.000 wordt verboden omdat grote contante betalingen een belangrijk middel zijn voor witwassen en criminaliteit. Met het nieuwe Europese anti-witwaspakket (AML-pakket) kiest de EU voor uniforme regels die misbruik van cash moeilijker maken, terwijl contant geld voor dagelijkse aankopen beschikbaar blijft.”
Cash onder druk, maar niet afgeschaft
Wie een auto wil kopen, een luxe horloge aanschaft of als ondernemer goederen verkoopt, merkt het steeds vaker: grote contante betalingen zijn niet meer toegestaan. Dat roept vragen op. Contant geld is toch een wettig betaalmiddel? Waarom mag een betaling van € 3.500 in cash straks niet meer, terwijl € 2.500 wel mag?
Het antwoord ligt in het Europese anti-witwasbeleid. Op 30 mei 2024 keurde de Europese Raad het zogenoemde AML-pakket goed: een omvangrijk pakket aan regels dat witwassen en terrorismefinanciering binnen de EU harder moet aanpakken. Een belangrijk onderdeel daarvan is een grens aan contante betalingen, met ruimte voor lidstaten om strengere regels te hanteren. Nederland maakt van die ruimte gebruik en voert per 1 januari 2026 een cashlimiet van € 3.000 in voor goederen.
In dit artikel leggen we uit hoe dit verbod past binnen de Europese wetgeving, wat er precies verandert en wat dit betekent voor particulieren en ondernemers.
Wat geldt er per 1 januari 2026 wel en niet?
Het verbod is bewust afgebakend om proportioneel te blijven. In onderstaande tabel ziet u wat wel en niet onder het verbod valt.
Wel toegestaan / van toepassing
Niet toegestaan / niet van toepassing
Verbod op contante betalingen vanaf € 3.000 bij goederen
Verbod bij diensten (dat volgt pas in 2027)
Van toepassing op alle ondernemers, ongeacht sector
Verbod bij particuliere transacties tussen burgers
Toezicht door de Dienst Financieel-Economische Integriteit (DFEI)
Beperking op het bezit van contant geld
Algemeen verbod op contant betalen onder € 3.000
Deze afbakening moet voorkomen dat contant geld volledig uit het betalingsverkeer verdwijnt, terwijl grote anonieme transacties worden ontmoedigd.
Waarom een grens van € 3.000?
Grote contante betalingen worden regelmatig gebruikt om crimineel geld wit te wassen. Contant geld is anoniem en moeilijk te traceren. Door een duidelijke grens te stellen, wordt het voor criminelen lastiger om grote sommen geld ongezien in het legale circuit te brengen.
De Europese anti-witwasverordening (AMLR) introduceert vanaf 2027 een EU-brede cashlimiet van € 10.000. Lidstaten mogen deze grens verlagen. Nederland heeft gekozen voor € 3.000 om aan te sluiten bij landen om ons heen en te voorkomen dat witwasstromen zich verplaatsen.
Wat verandert er voor ondernemers?
Een opvallend gevolg van het cashverbod is dat voor veel handelaren juist verplichtingen vervallen. Tot 1 januari 2026 golden voor kopers en verkopers van goederen Wwft-verplichtingen bij contante transacties van € 10.000 of meer, zoals cliëntenonderzoek en meldingen van ongebruikelijke transacties.
Omdat dergelijke contante transacties straks niet meer zijn toegestaan, verdwijnen deze verplichtingen voor veel handelaren. Dat verlaagt de administratieve lasten voor ondernemers die goederen verkopen.
Niet alle meldplichten verdwijnen. Voor bepaalde sectoren blijven de regels gelden, waaronder:
kunsthandelaren;
pandhuizen;
bemiddelaars bij de aan- en verkoop van zaken van grote waarde;
handelaren in edelmetalen, edelstenen en luxe goederen.
Voor deze groepen blijven subjectieve indicatoren van kracht, ook na invoering van het verbod.
Europese vervolgstappen: diensten en acceptatieplicht
Het Nederlandse verbod staat niet op zichzelf. In juli 2027 treedt Europese regelgeving in werking die het verbod op contante betalingen uitbreidt naar diensten. FIU-Nederland zal betrokken partijen hierover nader informeren.
Tegelijkertijd werkt de Nederlandse overheid aan de Wet chartaal betalingsverkeer. Doel daarvan is om contant geld beschikbaar, bereikbaar en betaalbaar te houden. Onderdeel hiervan is een acceptatieplicht voor contante betalingen tot € 3.000, die naar verwachting in 2027 ingaat. Er komen uitzonderingen, bijvoorbeeld voor onbemande locaties of situaties waarin veiligheid in het geding is.
Samen moeten deze maatregelen ervoor zorgen dat contant geld bruikbaar blijft voor het dagelijks verkeer, terwijl grote anonieme geldstromen worden ontmoedigd.
Afsluiting
Het verbod op contante betalingen boven € 3.000 laat zien dat de ruimte voor anonieme geldstromen verder wordt ingeperkt. In de praktijk leidt dit niet alleen tot vragen over wat wel en niet is toegestaan, maar ook tot spanningen met banken, toezichthouders of andere betrokken partijen. Denk aan blokkades, aanvullende vragen of meldingen in het kader van de Wwft.
Heeft u te maken met een concreet geschil over een betaling, transactie of naleving van anti-witwasregels, dan kan het zinvol zijn om tijdig juridisch inzicht te krijgen in uw positie. Financieel Recht Advocaten ondersteunt ondernemers en particulieren bij conflicten met banken en financiële instellingen over onder meer cashbetalingen, transactiemonitoring en witwasregelgeving.
Praktische FAQ’s
Mag ik als ondernemer nog contant geld aannemen boven € 3.000?
Nee. Vanaf 1 januari 2026 is het verboden om contante betalingen van € 3.000 of meer te accepteren bij de verkoop van goederen. Betalingen onder deze grens blijven toegestaan.
Geldt het verbod ook voor diensten?
Nee. Het Nederlandse verbod ziet voorlopig alleen op goederen. Voor diensten volgt pas in 2027 een Europese cashlimiet op grond van de anti-witwasverordening.
Mag ik als particulier nog contant een auto of horloge kopen?
Het verbod geldt niet voor particuliere transacties tussen burgers onderling. Het ziet uitsluitend op betalingen aan ondernemers.
Wordt contant geld afgeschaft?
Nee. Het bezit van contant geld blijft toegestaan en betalingen onder € 3.000 blijven mogelijk. Daarnaast werkt de overheid aan een wettelijke acceptatieplicht voor contant geld.
Wie houdt toezicht op het verbod op contante betalingen?
Het toezicht op naleving van het verbod ligt bij de Dienst Financieel-Economische Integriteit (DFEI).
Disclaimer: Dit artikel bevat algemene informatie en is geen individueel advies.
